CBAM REHBERİ
CBAM Nedir? 2026 Kesin Uygulama Dönemi Rehberi
Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM / Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması), Avrupa Birliği'nin karbon sızıntısını önlemek ve AB dışındaki üreticileri de karbon maliyetine dahil etmek amacıyla yürürlüğe koyduğu bir düzenlemedir. AB'ye belirli ürün gruplarını ihraç eden şirketlerin, ürünlerinin üretim sürecinde ortaya çıkan sera gazı emisyonlarını raporlaması ve zamanla bu emisyonlar için ödeme yapması gerekmektedir. Geçiş dönemi geride kalıyor: 2026 itibarıyla kesin uygulama dönemine giriliyor ve raporlama yükümlülüğü, mali bir yükümlülüğe dönüşmeye başlıyor.
Neden Önemli?
CBAM, AB'ye ihracat yapan şirketler için hem operasyonel hem de mali bir yükümlülük anlamına geliyor. Hazırlıksız yakalanan işletmeler, gecikmiş raporlama, eksik veri ve öngörülemeyen karbon maliyetleriyle rekabet gücünü kaybetme riskiyle karşı karşıya kalıyor.
Gerçek Değer mi, Varsayılan Değer mi?
CBAM raporlamasında iki temel emisyon değeri yöntemi var: kendi tesisinizden ölçülen gerçek değerler ve AB'nin belirlediği, genellikle daha yüksek çıkan varsayılan değerler. Hangisinin işletmeniz için daha avantajlı olduğunu, somut bir örnekle birlikte gerçek değer - varsayılan değer karşılaştırma rehberimizde ele aldık.
Zaman Çizelgesi
2023–2025 · Geçiş Dönemi
Raporlama Yükümlülüğü
Kapsamdaki ürünler için yıllık emisyon raporlaması zorunlu hale gelir; henüz mali ödeme yükümlülüğü bulunmaz.
2026 · Kesin Uygulama Dönemi
Sertifika Yükümlülüğü Başlar
İthalatçılar, ürünlerin gömülü emisyonlarına karşılık gelen CBAM sertifikası satın almakla yükümlü hale gelir; ACD (Yetkili CBAM Beyan Sahibi) statüsü bu dönemde önem kazanır.
2027 ve sonrası
Sertifika Alım Süreci ve Kapsam Genişlemesi
Sertifika alım-satım süreci işlerlik kazanır; düzenlemenin kapsamının ek sektörlere ve dolaylı emisyonlara genişletilmesi öngörülüyor.
Kapsanan Sektörler
Mevcut düzenleme aşağıdaki sektörlerden AB'ye yapılan ithalatı kapsamaktadır:
Şirketiniz İçin Ne Anlama Geliyor?
- AB'ye ihracatınızın CBAM kapsamına girip girmediğinin netleştirilmesi gerekir
- Tesis ve tedarikçi düzeyinde emisyon verisi toplama altyapısı kurulmalıdır
- Raporlama takvimine uygun, doğrulanabilir bir süreç tasarlanmalıdır
- Orta vadede karbon maliyetini azaltacak yatırım ve tedarikçi stratejisi geliştirilmelidir
Bu Rehberde Derinlemesine Ele Aldığımız Konular
CBAM'ın her boyutunu, uygulamaya dönük ayrı rehberlerle ele aldık:
Doğrulama ve Sektörel Rehberler
- Sertifika alım sürecine geçilmeden önce verileriniz bağımsız bir kuruluş tarafından doğrulanmalı; bu sürecin nasıl işlediğini CBAM doğrulama süreci rehberimizde adım adım anlattık.
- Alüminyum ihraç ediyorsanız, PFC emisyonlarının nasıl hesaplandığı dahil teknik detayları alüminyum sektörü SEE hesaplama rehberimizde bulabilirsiniz.
- Demir-çelik sektörünün kendine özgü doğrudan ve dolaylı emisyon kaynaklarını demir-çelik sektörü CBAM rehberimizde ele aldık.
- Çimento üretiminde emisyonların nasıl hesaplandığını çimento sektörü CBAM rehberimizde inceleyebilirsiniz.
Operasyonel Hazırlık
- Raporlamanın temelini oluşturan izleme planını nasıl hazırlayacağınızı izleme planı rehberimizde adım adım gösterdik.
- AB'ye ihracata devam edebilmek için gerekli kayıt sistemi ve ACD başvuru sürecini CBAM kayıt sistemi ve ACD rehberimizde anlattık.
- Sertifika maliyetlerinin nasıl belirlendiğini ve 2026-2027 takvimini sertifika fiyatları rehberimizde özetledik.
Maliyet, Perspektif ve Denetim Hazırlığı
- Bu maliyetlerin işletmeniz için pratikte ne anlama geldiğini görmek isterseniz, örnek vaka analizimize göz atabilirsiniz.
- AB'li alıcılarınızın sizden hangi veriyi beklediğini anlamak için AB ithalatçısı perspektifinden hazırladığımız rehberi okuyabilirsiniz.
- Doğrulama denetimine hazırlanırken kullanabileceğiniz denetim hazırlık kontrol listemizi inceleyebilirsiniz.
- Sık sorulan tüm soruların yanıtlarını CBAM SSS sayfamızda topladık.
CBAM Maruziyetinizi Birlikte Değerlendirelim
Ücretsiz ön değerlendirme görüşmesiyle işletmenizin CBAM kapsamındaki durumunu netleştirelim.